Leren van de meesters

20130129-164712.jpg

Gisteren organiseerde Kennisnet een workshop over Flipping the Classroom, gegeven door de grondleggers van het concept: Jonathan Bergmann en Aaron Samms. In 2007 begonnen zij aan een onderwijskundige reis die ze onder andere in Zoetermeer bracht. Er zaten voor mij een aantal zeer waardevolle lessen in deze dag.

Bevestiging
Inhoudelijk hoorde ik niet heel veel nieuwe dingen. Wel over bepaalde modellen. Het was eerder een bevestiging van de weg die ik zelf ook ben ingeslagen. Ook zij benadrukken het pedagogisch/didactische aspect. Video’s zijn maar een middel. Je onderwijs ontwerpen is een continu proces waarbij je een evenwicht moet vinden tussen pedagogiek, didactiek, vakinhoud en techniek. Dat is een complex proces, zeker omdat je in een brede schoolcultuur opereert. Vakoverstijgend onderwijs gericht op vaardigheden staan voor mij en de school bijvoorbeeld ook centraal. De vraag die vaak bij me oprijst. Ben ik wel goed bezig? En om dan twee excellente docenten te zien die hetzelfde proces doormaken en delen dan sterkt je dat in je eigen zoektocht.

Reflectie en aanpassing.
Ze zijn constant bezig om hun onderwijs aan te passen en toetsen het aan theoretische modellen en onderzoek. Zo zijn ze bijvoorbeeld van mastery learning uitgekomen bij Universal Design for Learning (UDL). Bij Mastery learning is een leerling net zolang bezig totdat hij een bepaald gedeelte van de stof beheerst. Daar zit ook een ‘dark side’ aan. Een leerling die vijf keer een toets niet haalt raakt gedemotiveerd. Met UDL ga je juist met de leerling in gesprek hoe de stof ‘getoetst’ (assessment) kan worden. Dat kan op verschillende manieren. zij noemden ook een leerling die een comic van de stof heeft gemaakt. Dat heeft een een leerling bij mij ook gedaan. Op die manier kun je veel beter aansluiten bij de interesse van een kind, zonder dat je als docent de kwaliteit uit het oog verliest.

Ook in de VS is er natuurlijk een grote discussie over de rol van cijfers. In je ontwerp is er een constante spanning tussen formatief en summatief. Als docent moet je zoveel mogelijk formatief toetsen (in de brede zin van het woord). In ieder geval moet je je als docent flexibel opstellen. Ik gebruik een mix van deze modellen, en ook zij benadrukten dat je als docent daarin je eigen weg moet zoeken. Een goede docent doet aan mix and match in zijn curriculumontwerp.

Samenwerken.
Beide heren benadrukten dat ze nooit zo ver waren gekomen als ze niet samen aan dit concept waren begonnen. Dat betekent niet alleen samen video’s maken, wat ze ook veel hebben gedaan. Maar ook dat ze in onderlinge samenwerking hun eigen lespraktijk verbeterden. Als docent maak je onderdeel uit van een leergemeenschap en op zijn minst een team. Door samenwerken en feedback kom je tot nieuwe inzichten die je zelf nooit kunt bereiken.

Eigenaarschap van leren en verandering
Ten slotte werd ik getroffen door wat John zei. Flipping the Classroom is geen revolutie, maar een transformatie. Te vaak is er in het onderwijs sprake van top-down veranderingen die geen structurele veranderingen brengen in de hearts and minds van degenen waar het om gaat: de leerlingen en docenten. “You replace one dicator with the next” Ook John zat vroeger achterin een lokaal en liet het verhaal van experts van buitenaf over zich heen komen en ging rustig verder waar hij mee bezig was in zijn eigen klaslokaal. Ik vaak ook. Flipping the Classroom is een door docenten vanuit de praktijk ontworpen pedagogisch/didactisch concept. Juist door hun praktijkervaring zijn John en Aaron geloofwaardig. Bij niet-docenten had ik gedacht: “Oh ja? Heb je dat al in de praktijk gebracht?” Omdat ik weet hoe verdomd moeilijk en tijdrovend dit is. En omdat hun leerproces het meest interessante was.

Docenten kunnen een voorbeeld nemen aan de open en lerende houding van John en Aaron. En beleidsmakers en bestuurders zouden heel goed moeten kijken hoe ze dit soort processen kunnen ondersteunen en faciliteren. Ik blijf er van overtuigd dat we behoefte hebben aan een corps van teacher leaders. Geldstromen zouden moeten worden omgebogen om dit te mogelijk te maken. Een directe link tussen experimenten, onderzoek en de lespraktijk zal op veel scholen tot duurzame verbetering leiden.

One Comment

Leave a Reply